Rezervisanja u skladu sa Zakonom o porezu na dobit

0

Dva osnova za rezervisanje:

  1. Po osnovu zaštite životne sredine i
  2. Po osnovu budućih troškova za popravke i/ili zamjene proizvoda u garantnim rokovima

Rezervisanja koja su vršena u ranijim godinama, zaključno sa 31.12.2015. godine, a koja su po „starom” Zakonu o porezu na dobit bila porezno priznat rashod, i dalje bi se trebala obračunavati, osim ako internim aktom nije drugačije regulisano (promjena računovodstvene procjene, računovodstvene politike, prestanak obavljanja dijela djelatnosti i dr.)

Ukoliko se prestane sa rezervisanjima koja su bila ranije porezno priznat rashod, „ukidanje” istih sa pozicija obaveze se direktno priznaje kao prihod, što utiče na osnovicu za obračun poreza na dobit u 2016. godini.

  • Rezervisanja za zaštitu životne sredine

Poreznom obvezniku koji ima obvezu, po osnovu zakona i podzakonskih propisa da osigura zaštitu životne sredine, a uzimajući u obzir djelatnost koju obavlja, priznaju se nastali rashodi na ime rezervisanja.

Ovo predstavlja PRVI uslov da bi se vršilo rezervisanje – obaveza propisana zakonom i podzakonskim aktom.

– Poreznom obvezniku koji vrši rezervisanja u skladu sa MRS/MSFI za zaštitu životne sredine na teret rashoda, uključujući, a ne limitirajući se na:

  1. a) rashode na ime sanacija, remedijacija zemljišta i podzemnih voda,
  2. b) rashoda na ime očuvanja i unapređivanje prirodnih i stvorenih vrijednosti,
  3. c) rashoda na ime obnavljanja prirodnih resursa i dobara i
  4. d) slični rashodi, koji se direktno ili indirektno mogu koristiti ili upotrijebiti, te imaju realnu ili potencijalnu ekonomsku vrijednost.

Navedeno znači da su po ovom osnovu priznati i drugi izdaci za rezevisanje, ali pod uslovom da se odnose na zaštitu životne sredine.

  • Rezervisanja za zaštitu životne sredine

Ograničenje u pogledu iznosa priznatog rashoda po osnovu rezervisanja za zaštitu životne sredine:

  • Da navedeni rashodi ne prelaze iznos od 30% oporezive dobiti prije izdvajanja u rezervu – odnosno prije rezervisanja ili
  • Da formirana rezerva (rezervisanje, obaveza) ne prelazi iznos upisanog kapitala.

Preko navedenih limita = POREZNO NEPRIZNAT RASHOD.

Posmatra se ILI jedno ILI drugo ograničenje.

Nije uslov kumulativno ispunjavanje oba uslova.

  • Kako primjeniti u poreznom smislu rezervisanje za buduće rashode u vezi sa zaštitom životne sredine?
  • Prvi uslov da bi se opšte moglo razmišljati o porezno priznatim rashodima rezervisanja po ovom osnovu, mora postojati „pravna obaveza“ za rezervisanje ove vrste.
  • „Pravna obaveza“ znači Zakon, Pravilnik, Odluka, Uredba ili bilo koji drugi obavezujući oblik nametnut kao takav od strane države, državnog organa na bilo kom nivou, ali i poslovnog partnera, ulagača i sl.
  • Član 13. stav 2. Zakona: „Rezerviranja za buduće rashode glede zaštite životne sredine priznata su u porezne svrhe ukoliko postoji pravna obveza koja nalaže poreznom obvezniku zaštitu životne sredine.”
  • Pravna obaveza je obligacija koja može odrazumijevati, na primjer, zahtjev osnivača (vlasnika kapitala).
  • Drugi uslov jeste da iznos koji se može izdvojiti u takvu rezervu ne smije prelaziti 30% oporezive dobiti prije izdvajanja u rezerve.
  • Termin rezerve se nespretno pojavljuje u Zakonu, jer se ne radi o rezervama, već rezervisanjima.
  • Primjer 1:

Ovo ograničenje se može predstaviti na sljedeći način:

  • Oporeziva dobit (nakon poreznog bilansiranja) iznosi 100.000 KM
  • Rezervisanje koje je već izvršeno i priznato kao rashod i obaveza iznosi 42.000 KM
  • Porezno priznato rezervisanje je 30.000 KM, a porezno nepriznato 12.000 KM

Ili

  • Oporeziva dobit (nakon poreznog bilansiranja) iznosi 100.000 KM
  • Rezervisanje koje je već izvršeno i priznato kao rashod i obaveza iznosi 22.000 KM
  • Porezno priznato rezervisanje je 22.000 KM
  • Primjer 2:

Ovo ograničenje se može predstaviti na sljedeći način:

  • Rezervisanje koje je već izvršeno i priznato kao rashod i obaveza iznosi 42.000 KM
  • Upisani kapital u sudski registar iznosi 10.000 KM
  • Porezno nepriznato rezervisanje 32.000 KM

Ili

  • Rezervisanje koje je već izvršeno i priznato kao rashod i obaveza iznosi 42.000 KM
  • Upisani kapital u sudski registar iznosi 50.000 KM
  • Porezno priznato rezervisanje 50.000 KM
  • Primjer 3:

Navedena dva primjera su „matematika“ kada se pojedinačno posmatraju dva uslova, ali kako postupiti u situaciji kada iskombinujemo druga dva uslova?

  • Oporeziva dobit (nakon poreznog bilansiranja) iznosi 100.000 KM
  • Rezervisanje koje je već izvršeno i priznato kao rashod i obaveza iznosi 22.000 KM
  • Upisani kapital u sudski registar iznosi 5.000 KM

Ili

  • Oporeziva dobit (nakon poreznog bilansiranja) iznosi 100.000 KM
  • Rezervisanje koje je već izvršeno i priznato kao rashod i obaveza iznosi 22.000 KM
  • Upisani kapital u sudski registar iznosi 50.000 KM

Rezervisanje može biti ispod 30% oporezive dobiti, ali iznad upisanog kapitala i obrnuto. Zakon nije rekao da se oba uslova moraju ispuniti, niti koji je „stariji“.

  • Rezervisanje za buduće troškove nastale u garantnom roku

– Rashodi na ime rezervisanja za buduće troškove po osnovu popravke i/ili zamjene proizvoda u garantnim rokovima, utvrđene na osnovu ugovora i prijašnjih iskustava i spoznaja iz svoje djelatnosti, ukoliko se takvi izdaci ne naplaćuju od trećih lica smatraju se porezno priznatim rashodom do 4% godišnjeg prometa proizvoda za koje se daje garancija bez PDV-a.

  • Pod „prijašnjim iskustvima i spoznajama” porazumijevaju se, uz iskustva poreznog obveznika i iskustva drugih u sličnim djelatnostima i sličnim uvjetima.
  • Ako nema iskustvenih spoznaja tada se rashodi utvrđuju na osnovu pretpostavljenih budućih troškova, ovisno od vrijednosti i rokova datih garancija.
  • U slučaju da se rezervisanja ne iskoriste u garantnom roku, rezervisanja treba oprihodovati.

Rezervisanja na ime penala, rabata i popusta, a koja porezni obveznik izvrši u sklopu garantnih poslova, smatraju se porezno nepriznatim rashodima.

  • Primjer 1:

Primjer obračuna porezno (ne)priznatog rezervisanja po ovom osnovu:

  • Godišnji promet po osnovu prodaje vozila za koja se daje garancija u 2016. godini je 1.000.000 KM
  • Rezervisanje (npr. za pet godina) iznosi 100.000 KM (2% za svaku godinu)
  • Porezno dopustiv trošak rezervisanja iznosi 40.000 KM (1.000.000 x 4% = 40.000 KM)
  • Porezno nepriznat rashod iznosi 60.000 KM (100.000 KM – 40.000 KM)
  • Rezervisanje kod finansijskih institucija

Na teret rashoda priznaje se ispravke vrijednosti pojedinačnog potraživanja kod finansijskih institucija sa izuzetkom osiguravajućih društava i društava za reoosiguranje, kod formiranja rezervi koje se iskazuju u skladu sa posebnim propisima nadzornih organa, ukoliko ispunjavaju slijedeće uslove:

Da potraživanje nije osigurano kolateralom u novčanom ili nenovčanom obliku i naplata potraživanja kasni više od 180 dana u kontinuitetu;

  • Osiguravajućim društvima i društvima za reosiguranje priznaje se kao porezno dopustiv rashod, rashod na ime formiranja matematičke rezerve, ukoliko su formirane u skladu sa propisima nadzornog organa.
  • (4) Osiguravajućim društvima i društvima za reosiguranje priznaje se kao porezno dopustiv rashod, rashod na ime formiranja tehničke rezerve osiguranja pod uslovima da su formirane u skladu sa propisima nadzornog organa i da iznos povećanja rezerve u bilansu stanja tekućeg u odnosu na predhodni period ne prelazi 20% .

izvor: www.feb.ba (materijal sa seminara)

Share.

About Author

Certificirani računovođa/ ovlašteni revizor. Vlasnik male računovodstvene agencije :)

Leave A Reply